Noite das Perseidas na Montaña Máxica

13 Agosto 2009, por cetmo.

Vede aquí a máxica noite que os amigos de Verbo Xido disfrutaron na Montaña Máxica do Seixo:

http://oembigodobecho.blogspot.com/2009/08/na-noite-das-perseidas-ducias-de.html

Novas 0 comentarios

No Rural aínda hai medo á Memoria (Dionisio Pereira)

16 Abril 2009, por cetmo.

“Dionisio Pereira (A Coruña, 1953) meteu o nariz onde o chamaban. Quixo ser a voz das moitas historias que agardan nunha cuneta para ser contadas, e saíu escaldado.

Unha frase escrita nunha páxina dun libro, A IIª República e a Represión franquista no Concello de Cerdedo, levouno ante o xuíz no 2007. Acusábano de historiador.
Os familiares de Manuel Gutiérrez Torres, ex alcalde de Cerdedo e xefe local da Falange nos anos da guerra civil, esixían unha rectificación. Non querían ver o nome do seu ancestro a carón do termo ‘represión’.
Pero Pereira non se retractou. Buscou máis testemuños que apoiasen a súa investigación e tirou para adiante. A Audiencia de Pontevedra vén de darlle a razón: a verdade tumbou á honra. Non está satisfeito. Para el, sentar no banco dos acusados tamén é unha condena.
Pregunta: Nos dous anos de loita xudicial que vén de afrontar, pensou en recuar?
Resposta: Non. Non porque as miñas fontes son solventes e se cando escribín o libro tiña probas dabondo pois agora teño máis. Así que non, en absoluto. Mais iso non quere dicir que estivese no meu ánimo ter algún tipo de actitude agresiva que poida presupoñer ir contra a honra de ninguén.
P: Entende a dor que lle poida supoñer a estas familias coñecer certos aspectos da vida dos seus ancestros, pero por enriba está para vostede o dereito a coñecer a verdade.
R: Efectivamente. A partir de agora entendo que entraremos nunha etapa máis contrutiva (ri), poderemos ter un espazo de convivencia no que ese dereito de investigación e o dereito da cidadanía a saber foron amparados. Pero, dende logo, sen que ninguén se sinta agredido, pois os descendentes de quen estea implicado neste tipo de actos non son responsables de nada e ninguén os sinala.
A verdade ou a honra
P: Como di, no seu caso primou o dereito a saber fronte ao dereito á honra. Como valora o fallo?
R: Ben, xa hai bastante Xurisprudencia. Dende a transición haberá unha ducia ou unha quincena de casos semellantes ao meu onde quedou claro que prevalecen traballos de interese histórico, científico, a investigación sobre a honra.
A min o único que me gustaría é que non tivesemos que chegar a un xuízo. No noso país existe unha liberdade de expresión e todo o mundo pode ter acceso a ella. Se hai quen entende que non é correcto, que non se axusta á verdade o que se escribe teñen a posibilidade de retrucar da mesma maneira, dicindo que esa afirmación se está a facer sen probas suficientes. Esa libertade témola todos.
Ir ao tema xudicial, para os historiadores xa supón unha condena en si mesmo, aínda que saian absoltos. Unha condena porque para min estes dous anos e pico, se é que rematan aquí [a familia do ex alcalde falanxista ten aínda a posibilidade de presentar un recurso ante o Tribunal Constitucional], significan unha condena de seu pola perda de tempo, a perda de diñeiro e a intranquilidade que che produce.
E no meu caso son dous anos, pero coñezo casos cun derroteiro xudicial de dez anos, con todo o que iso supón. Entendo que debería haber algún tipo de amparo para as persoas que tratamos de coñecer a verdade do que aconteceu hai setenta anos.
P: A rexeneración democrática que tanto demanda pasa por atrancos coma este?
R: Sempre se di que non se pode dar por pechada unha páxina se non se le antes. Eu penso que unha das eivas que ten a democracia no Estado español é recoñecer as vítimas do franquismo a todos os niveis. Iso implica algo que non recoñece nin a Lei de Memoria Histórica, que é eliminar os xuízos contra persoas que foron inxustamente represaliadas, fusiladas ou que pasaron moitos anos na cadea.
Os valores de democracia, de liberdade, de solidariedade, de xustiza coas persoas que foron perseguidas inxustamente por loitar precisamente por eles é algo que aínda falta. Exhibir eses valores é un garante da democracia, mantelos agochados pón en perigo a calidade democrática.
Xulgados por historiadores
P: A Lei de Memoria Histórica xa advertía de que os xuízos contra historiadores irían en aumento.
R: Si, iso é así. O momento de depuración da memoria dos vencidos comezou coa transición, pero intensificouse moito a partir dos anos 90. Nun principio todos nos fixamos nas vítimas, como tiña que ser, falar delas e que os seus nomes volvan estar nas nosas mentes. Está claro que recuperar e lembrar é un acto de xustiza.
Pero nós non podemos falar das vítimas sen falar do réxime opresivo, ditatorial, que foi o causante de todas estas persecucións. Como a evolución vai de falar das vítimas a falar dos represores empezan a xurdir os problemas. Cónstame que existen presións contra outros colegas para que non escriban, non digan, non falen. Se non se ampara o dereito a saber, os historiadores estaremos no punto de mira de persoas que aposten polo escurantismo e o esquecemento.
P: Que peso teñen os documentos que se conservan daqueles anos? Ante xuízos feitos sen garantías e confesións asinadas por medo, ata que punto gozan de maior credibilidade ca un testemuño oral?
R: Uf! Eu creo que todas as fontes teñen os seus pros e os seus contras, todas. Como ben dixeches, estamos continuamente traballando con consellos de guerra que se conservan nos arquivos dos tribunais militares, onde as dilixencias que se fan teñen como transfondo a tortura e os malos tratos. Estes testemuños hai que collelos con certas precaucións, pero tamén é certo que os consellos de guerra dan moita información.
Non podo dicir que unha fonte é mellor ca outra, todas se necesita, todas hai que empregalas con precaucións e, sobre todo, saber combinalas. Coa mestura dunhas e doutras é cando nos achegamos en maior medida á realidade. Nas fontes orais hai que saber con quen se fala, que mérito ten o informante, contrastar e… cantos máis testemuños mellor. Os historiadores temos isto moi claro, e tratamos de facer as cousas co maior rigor posible.

As eivas dunha ansiada lei
E como historiador, como ve a Lei da Memoria? É unha norma útil ou unha sorte de amnistía?
R: Amnistía non, non é unha lei de Punto Final como se dixo. Pero o que si é certo é que ten moitas eivas. Unha delas, o non recoñecemento xurídico das vítimas. Poden ser recoñecidas en base a un diploma que lles conceden, pero o que non poden é esixir que se cumplan dereitos fundamentais coma que se anulen os xuízos falsos dos que falabamos antes, poño por caso. Ou que os familiares directos de persoas asasinadas extraxudicialmente, os famosos paseos, non poidan nin tan sequera reclamar unha indemnización por estes asasinatos. A Lei ten moitas eivas. A fundamental: que non se recoñece xuridicamente ás vítimas.
Tamén é unha sorte de declaración de principios, pero á hora da verdade fan falla fondos e vontade política que ás veces non se ve. Mesmo en cuestións tan básicas como é a eliminación da simboloxía franquista das nosas rúas e edificios parece coma se se buscasen atrancos para levala a cabo. Dende que esa lei está funcionando, hai dous anos, as súas consecuencias foron menores do que sería desexable.
P: Hai medo á memoria?
R: Si, si, si. Sobre todo nos lugares máis pequenos, nas zonas rurais aínda hai moita xente que prefire calar. Ás veces porque é moi doloroso o que teñen que lembrar, e outras simplemente para non poñerse a mal con outros veciños que tiveron, eles ou os seus devanceiros, algo que con estas terribles situacións. Ou incluso porque se identifica o poder local cunha sorte de continuación, que dalgún xeito quitou tallada da guerra civil. Si, si que hai moito medo.

Protexer o franquismo
P: Ditaduras coma a de Hitler, Mussolini ou Pinochet, poño por caso, condénanse coa boca grande. Que pasa con Franco e coa Lei da Amnistía do 77?
R: Que pasa? Que Franco morreu na cama! O réxime de liberdades que aparece na Transición é o dunha democracia vixilada froito non dunha derrota do franquismo, senón dun pacto. Isto leva a que non se lle dea o mesmo tratamento á lembranza de Franco do que acontece con Hitler ou Mussolini nos seus respectivos países, onde a apoloxía dos seus rexímenes está perseguida.
Aquí, hai veces que parece que pasa o contrario. Coma se houbese unha certa protección de todo o que significa o réxime franquista, e as vítimas son tratadas dun xeito… eu entendo que con pouca xustiza.
P: En que ocupa o seu tempo a día de hoxe? Segue a investigar a ditadura?
R: Si. Estou a rematar un libro sobre a loita de clases no mundo do mar, e a represión franquista contra os pescadores galegos. Unha temática un pouco na liña de todo isto que acabamos de falar.

Novas 0 comentarios

De novo se fai xustiza á verdade

2 Abril 2009, por cetmo.

Vense de coñecer, despois dun ano de espera, a sentenza da Audiencia Provincial de Pontevedra, respecto do recurso presentado pola familia de Manuel Gutiérrez Torres, antigo dirixente falanxista e alcalde de Cerdedo na Ditadura franquista, contra a absolución do historiador Dionisio Pereira na vía civil en Iª Instancia polo Xulgado de A Estrada dun presunto delito de atentado contra da honra da devandita familia.

A Sección IIIª da Audiencia Provincial de Pontevedra, resolve rexeitar o devandito recurso, reafirmando en todos os seus términos a sentenza do Xulgado de Iª Instancia de A Estrada, adxudicando asemade as costas en 2ª Instancia aos demandantes.

Compre lembrar que as dúas argumentacións nas que se basean as dúas sentenzas son:
1º) Prevalencia do dereito á investigación histórica fronte o dereito á honra.
2ª) Considerar que o escrito denunciado forma parte dunha investigación histórica realizada cun método científico, no que non existe ningunha pretensión de atentar contra a honra de ninguén e menos da familia demandante.

Aparentemente non existe posibilidade de recurso ao Tribunal Supremo, ao non existir defecto na sentenza nin cuantía económica que o xustifique. No entanto, si existe a posibilidade de presentar recurso de apelación ao Tribunal Constitucional.
Hai moi poucas horas recibimos tamén outra boa nova, pois o recurso de apelación que a mesma familia presentou contra a decisión do Xulgado de Iª Instancia de A Estrada de non procesar pola vía penal ao compañeiro Alfredo González Ruibal, foi así mesmo rexeitado. O compañeiro Alfredo, pois, non será procesado.
Para rematar, unha breve consideración: acreditamos na dor e no desasosego que padecen os achegados aos presuntos represores, cando a persistente brétema do esquecemento comeza a se levantar tras o traballo das persoas comprometidas coa recuperación da memoria dos vencidos, dando a coñecer os brutais episodios nos que hipotéticamente puido estar implicado o seu devanceiro. Pero trátase dunha dor de seguro incomparable á padecida polas familias das vítimas do franquismo, aínda que sexa un sentimento que, ao cabo, debe ser respectado sempre e cando non impida o coñecemento e a valoración do acontecido. Mais se aqueles teiman en contrapoñer mesmo pola vía xudicial unha pretendida memoria familiar inmaculada, fronte á dos represaliados e represaliadas de xeito ruín e irreparable, estanse a situar nun egoista plano de inxustiza e de escurantismo, rexeitando así o seu concurso á rexeneración democrática que o Estado español precisa con urxencia.
É o intre, pois, de rectificar e de construír entre tod@s un espazo de convivencia no que a liberdade de investigar e o dereito a saber sexan amparados polos poderes públicos e a sociedade no seu conxunto.
Queremos amosar o maior agradecemento a todas as persoas que dunha maneira ou doutra achegaron o seu apoio, convertendo un avatar persoal nunha loita colectiva a prol dunhas liberdades que nos son imprescindibles.
Como dixo Walter Benjamin “O pasado dos perseguidos e dos excluídos debe ser recuperado, porque nada do que aconteceu é un asunto cancelado.”
Velaí a razón pola que os que devecemos por unha vida máis libre e máis xusta, debemos continuar con firmeza a recuperar a “memoria dos vencidos”.

Novas 0 comentarios

Resumo da Asemblea anual de VERBO XIDO

1 Abril 2009, por cetmo.

Actividades realizadas en 2008:
- Colaboración editorial en:
ALBUM DE GUERRA, Dionisio Pereira e Rogelio Arca, en colaboración coa Editorial “Difusora” de Ourense.
MEMORIAS DUN TEMPO PERDIDO, Roberto Vázquez.
CANTARES DE MANUELA DE BARRO. Carlos Solla en colaboración co colectivo “A Serpe Bichoca”.
GUIA DO MONTE DO SEIXO. Carlos Solla, en colaboración co colectivo “A Serpe Bichoca”.
- Edición dos números 19, 20 e 21 do Boletín “Verbo Xido”.
- Colaboración na VIII edición da Festa da Vincha.
- Participación no programa “Patrimonio no Medio” (Consellerías de Cultura e Medio Rural): Charla en A Lama e roteiro polo Monte do Seixo-“A Montaña Máxica”.
- Campaña de apoio e solidariedade cos historiadores Alfredo González Ruibal e Dionisio Pereira.
- Celebración do 13 de agosto (aniversario do asasinato dos canteiros de Figueroa) na Ponte do Barco ( Pedre).
- VI Edición de Terra de Tod@s, celebrado no CETMO, sobre “Políticas Culturais na Terra de Montes”.
- Representación na Directiva do GDR 20, do Leader, ocupando a Secretaría.
- Realización dunha “Polafía” en Barro (Cerdedo), en colaboración coa Asociación de Escritores en Língua Galega (AELG).
- Realización do VII Roteiro Sarmiento, denunciando as obras levadas a cabo polo Concello e Medio rural no lugar das Lameiras, nun vello camiño medieval.
- Campañas contra Celulosas en Pontevedra; AVE por Cerdedo; planta de biomasa en Cerdedo…
- Visitas escolares ao CETMO.
-Roteiros guiados ao Monte de Seixo- “A Montaña Máxica”.
- Concesión dunha subvención de AGADER, algo máis de 17.000 euros, para rehabilitación do CETMO.

Actividades a realizar no ano 2009.
-Colaboración e participación na IX Festa da Vincha.
- VII Edición Terra de Tod@s. Temática: “Terra de Montes no cine”. Proxección de diversos audiovisuais sobre a zona ( “Flores Tristes”; “Siñor Afranio”; “Monte do Seixo”; Pedre…). En Cerdedo, no verán.
- 13 de agosto, “A Ponte do Barco e a Poesía”, coa lectura de poemas relacionados coa “memoria dos vencidos” a cargo dun poeta/poetisa convidado/a.
- Exposición “Antón Alonso Ríos e o Siñor Afranio”, en marzo no Centro Social de Forcarei. Inauguración coa charla sobre “Os Esmolantes” e a “Represión en Forcarei”, a cargo de Manuel Reboredo e Dionísio Pereira, respectivamente. No verán e na contorna de Sorribas (Forcarei) “Roteiro Siñor Afranio”, coa sinalización dos lugares de memoria do Siñor Afranio na súa estancia en Forcarei.
- Roteiros ( VIII Edición Roteiro Sarmiento; Roteiros guiados ao Monte do Seixo e aos Petroglifos do Monte Vilar-Cerdedo)
- Conferencia: “Aquelas escolas da posguerra en Cerdedo”. Herminio Barreiro, profesor da USC e autor do libro “Recordar doe” (Edicións Xerais).
- Rehabilitación do edificio do CETMO (Agader).
- Participación na manifestación convocada en Compostela o 17 de maio en defensa da nosa língua.
-Difusión da web sobre o CETMO e VERBO XIDO www.cetmo.info
-Edición Boletíns “Verbo Xido”.
- Secretaría do GDR 20, no que presentaremos as iniciativas: “Mellora do proxecto museístico do CETMO” e “Monte do Seixo-A Montaña Máxica”.

Renovación de parte da Xunta Directiva:
Novos cargos:
Presidenta – Lola Varela.
Secretario – Carlos Solla.
Tesoreiro – Manuel Ogando.
Vogais: Constantino González e Roberto Vázquez.

Novas 0 comentarios

Nota sobre as obras no Roteiro Sarmiento

22 Marzo 2009, por cetmo.

En relación á nota de prensa do Concello de Cerdedo aparecida no FARO DE VIGO de 18/3/2009, relativa ás obras dunha pista entre A Revolta e Cavenca, no lugar de Lameiras, queremos puntualizar:

a) Ademáis de VX, amosaron a súa disconformidade coas obras, ADEGA-Pontevedra, Asociación Pola Defensa da Ría de Pontevedra, e un grupo de veciños a través da Comunidade de Montes de Cavenca.
b) VX denunciou unhas obras desproporcionadas, que convertían en pista de 5 m. asfaltada, con derrube de valos e destrucción de vexetación autóctona incluídos, un camiño medieval de 2 m. polo que transitou o Padre Sarmiento na súa viaxe de 1710 e que forma parte do “Roteiro Sarmiento”. Non obstante, VX nunca se opuso a que o camiño fose adecentado, cunha intervención menos agresiva contra a paisaxe, o medio natural e o patrimonio etnográfico e histórico.
c) O Sr. Balseiros terxiversa a cualificación que VX deu ao camiño das Lameiras: nunca falamos de camiño romano, nin dixemos que estivese catalogado por Patrimonio. Baseado en estudos históricos ben fundamentados, VX afirma que o camiño era medieval, parcialmente enlousado (ate As Lameiras, daí o topónimo), e que tiña un interese patrimonial e ambiental que xustificaban outro tipo de intervención. Hai que precisar que, desgraciadamente, moitos elementos etnográficos e paisaxísticos non están catalogados, e non por iso se deben destruir e perder para a veciñanza. Polo contrario, o Concello segue a falar sen rigor ningún de “calzada romana” ou de “ponte romana” cando fan referencia na sinaléctica quer ao camiño medieval de Santo Antón, quer á ponte medieval de Pedre.
d) Para nós e para outros veciños de Cerdedo, a continuidade das obras non é unha boa nova, por canto culmina cunha intervención agresiva a perda dun anaco do noso patrimonio cultural e medioambiental, cando o acceso a Cavenca xa estaba asegurado por outra pista e a actual só beneficia, a maiores, a un pequeno número de residentes. En consecuencia, entendemos que tanto o Alcalde de Cerdedo Sr. Balseiros, como o actual Delegado de Medio Rural en funcións, Sr.Constenla, amosan con esta obra unha grave falla de sensibilidade medioambiental e patrimonial.

Novas 0 comentarios

Exposición “Antón Alonso Ríos, o siñor Afranio”

15 Marzo 2009, por cetmo.

O vindeiro venres 20, ás 20 horas, inaugúrase no Centro Social de Forcarei a Exposición “Antón Alonso Ríos, o siñor Afranio”, elaborada pola Comisión Siñor Afranio na honra de quen fora deputado agrario-galeguista durante a IIª República. Antón Alonso, nativo de Silleda librouse dunha morte segura percorrendo durante meses as provincias de Ourense e Pontevedra como esmolante tras o golpe militar. Posteriormente describiu estas viaxes nun libro que titulou “O Siñor Afranio, ou como rispei das gadoupas da morte”. Durante aquela viaxe botou case 9 meses en Sorribas, perto do bairro da Ponte en Forcarei, estancia que aínda lembran algúns veciños de idade avanzada, así como o alprende onde durmía e o carballo baixo o que descansaba.
Inaugúrase a exposición cunha conferencia do profesor Manuel Reboredo sobre “O siñor Afranio e os esmolantes”, unha temática pouco transitada ate hoxe pola etnografía e a antropoloxía do noso país.
Ao remate, tomaremos un viño galego e un pincho.
Estas actividades forman parte do Proxecto “Roteiro do Afranio”, no que unha ducia de asociacións de Ourense, Pontevedra e o norte de Portugal prentende rememorar aquel episodio ben representativo da persecución sofrida polo mellor do país tras o nefasto golpe militar.
Para completar información sobre este persoeiro recomendamos visitar www.roteirodoafranio.org/proba (aínda en construcción) con abundante material de interese, incluidos os paneis da Exposición.

Novas 0 comentarios

Pregón da IX Festa da Vincha

26 Febreiro 2009, por cetmo.

Que ninguén erga a voz en Terra de Montes,
que ninguén diga “teño boca”;
que non sabe un onde a ten.
.
Que ninguén dea un paso á fronte,
que ninguén se mova;
que papá del cielo llora.
.
Hei dicir o que usté digha que eu pense,
non hei pensar o que usté digha que eu fagha,
hei facer o que usté digha que eu digha;
trabalho que me aforra usté.
.
Que ninguén pestanexe en Terra de Montes,
que ninguén mire o que non se poida ver;
que El-Rei leva a un preso.
.
Que ninguén acorde, antes de o ghalo cantar;
que osma na fronde o home do unto.
.
.
Viñeches ao mundo indefensa, monda, espida; investida da fealdade entenrecedora do feto temperán. Moves en min un arcaico instinto de paternidade. Devezo por comerte a bicos e, asemade, morro por che dar unhas azoutas, para que diante da fidel parroquia, rompas a chorar nun estrondoso pranto, laio atreboado que, ben se puidera interpretar: “XA ESTOU AQUÍ, CERDEDO, XA CHEGHEI!”, ou tamén: “COA QUE ESTÁ CAENDO, PARA QUE CARALLO ME SACASTES DO MEU TOBO!?”.
.
Vincha repoluda, mírote e remírote coma o lobo espreita o roxelo. Esculco, reparo e pregúntome de quen vés sendo, a quen demo saes. Abofé que es filla dunha esquecida divindade pagá, abofé que a túa historia está aconchegada nalgunha traspapelada teogonía. Así como Afrodita, a deusa grega do amor, naceu do esperma eslavuxado da pixalleira de Urano, do mesmo xeito fuches ti enxendrada, singularísima vincha: extirpada, inchada, pendurada, afumada, enchida, anoada, cocida e arrefecida da mexalleira do porco, animal sagrado dos antigos celtas e dos contemporáneos.
.
De non formares parte dunha mítica xenealoxía, con certeza has ser vestixio fósil da pretérita idade na que os dinosauros campaban sobre o planeta, quizais un ovo goro do estarrecedor Tiranosaurus Rex; ou endegho furtado do poñedoiro do colosal paxaro Aighoto, na lomba de Coios Brancos, farangulla máxica do noso monte do Seixo.
.
Sóbranos imaxinación, pois soñar é de balde, e agás mediar a picada letal da velenosa morte, non haberá cadeas, nin medos, nin autoridade sobre a terra que couten nin acalen a emocionada mensaxe deste, hoxe, voso namorado pregoeiro, voso humilde valedor:
.
Se algún día o meu atribulado corazón pide papas, prégovos, meus amigos, que convenzades os sabios doutores para que me sexa implantada na caixa do peito o cachazudo latexo dunha vincha de Cerdedo, e se a vincha for feita con ovos da casa, mellor que mellor. Non procuredes un reposto ao chou, non vaia ser que me toque en sorte a víscera dun malogrado partidario de Galicia Bilingüe e, ao interaccionar co meu cerebro, produza un fatal cortocircuíto. De acontecer tal malfadado acaso, agardo non me atopar lonxe do meu querido Isidro Peleteiro, co aquel de amañar con habelencia a avaría. Que non se vos pase pola cabeza chamar a Fenosa.
.
Mírote e remírote coma o usureiro cofea o seu ouro. Queda, adurmiñada á calorciña da miña man, a túa hierática maxestosidade transfórmame nun Cristovo Colón que, dende o peirao da Moureira, albiscase a atinxíbel redondeza da Terra. Con só fincarche unha cruciña no cotote, ergueito nun fornelo do altar maior, competiría en magnificencia co mesmo Deus Neno…
.
Mírote e remírote e non sei se es ou o aparentas. Ser ou non ser, velaquí o dilema. (De calquera xeito, ti sempre preferiches a SER, antes ca a COPE).
.
Oh, prezadísima vincha, requeixo muxido do sol; a túa pelella engurrada, a túa tosca anatomía dinnos que compartes un ferrado de ADN cos elefantes, cos xibardos, cos sapoconchos, coas vacalouras, cos extintos trilobites… Es, dende logo, un fósil vivente. Das túas feituras xa nos falaron os secretos petroglifos; tamén, o mestre Seoane, ao retratar as mans escravas dos nosos aldeáns. Tes nove anos e pareces unha vella.
.
E non te queren por fea, por mala moza, por esfarrapada, porque te xuntas con mala xente, porque non oes misa de doce, porque non repenicas as campás de San Xoán nin botas foghetes ao aire (porque con pólvora allea calquera fai festa). Non te estiman porque non tes papas na boca nin pelos na lingua, porque non recúas, porque non amansas, porque non vas canda os outros na procesión.
.
Aborrécente porque non colaboras a maior gloria do Nunca Ben Ponderado Capítulo Xeral da Orde da Encomenda da Serenísima Sacrosantísima e Devotísima Festa do Ghalupín Quetevín Quetestouvendo; porque non tes percha para lucir con donaire a distinguida capa española. Porque non es garota da Bahía, nin reloucas no sambódromo, nin tornas a cabra da Lexión; nin es deputada en Cortes, nin reputada personalidade, nin puta na Coruña, nin saes nas revistas do corazón, xente ghuapa toda ela, e que Dios nos conserve a vista.
.
Porén, a vincha, melindre de orfandade, vestiuna Noso Señor da súa pobreza e da súa infinita misericordia. E do mesmo prodixioso xeito que fixo andar a Lázaro, do mesmiño que multiplicou os pans e os peixes, doce Cenicienta, converteu a vexiga mexeira dun porco-marrancho nas feitiñas galas que hoxe paseas, Cerdedo arriba, Cerdedo abaixo; e non hai quen che tusa.
.
Ai, miña vincha de solteira, meu bolo bravo, meu pudin de ao pé da toxeira; ai, petisco de porta aberta, doce de achego, pastel de furto; ai, meu confeito do canaval, meu petote do monte, miña lambiscada de palleiro; ai, milfollas de peta na porta, pan do raposo, flor de tras da silveira; ai, miña filloa do vento, miña chula ventureira; meniña de azucre, sabedeira moneca do mundo; meu molete, meu miolo…
.
Se os teus duros pais non te porfillan, se o sangue do teu sangue non te recoñece, non por iso amoleghes, non por iso deixes de levedar; hano facer teus padriños. Si, mulleriña, si, teus padriños; ben sabemos que non teñen carghos, nin facenda, nin metro e medio de chan para cando morrran, mais, quérente tal como es, tal coma o mundo viñeches; galeguiños limpos e lampos coma ti.
.
Mira para eles, coitada; viñeron, estanche todos aquí, congregados á roda do teu satánico parlamento. Un ano máis, imperturbábeis, inaccesíbeis ao desalento, agardando inquedos a hora de apachocar no ceo da boca a comuñón do santo Entroido. Somos todos os que estamos, abofé, festexando gozosos o teu aniversario; e alá van nove primaveras, nove invernos xa vencidos.
.
Eu son Calros Solla da aldea das Raposeiras, miñato ceibo das esgrevias lombas do Seixo. A miña entrega liñaxe labrega e canteira érguese no val coma o xigante carballo das Revoltas e finca as súas raíces no lar dos castrexos de Arén. E xuro por Deus que non é merecente de tal honra aquel que aínda non rubiu a costa da Ghalghareta, o que non atravesou o limiar de Portalén, o que non dexergou o mar dende o coto da Laxa Mosqueira, o que non se tallou na peneda do Castro Ghrande, o que non se somerxeu na fondura abisal do pozo Sangoento. E xuro e perxuro que non ten perdón o que aínda non fixo da vincha almorzo, xantar, merenda e cea, bula e dispensa, voda e revoda.
.
Non merecen ser chamados fillos desta terra aqueles que dubidan defender con unllas e dentes a entesourada herdanza dos nosos devanceiros. Home branco falar con lingua de serpente. Alí onde se espolie, estrague, desfigure ou asoballe o meu/voso patrimonio, alí atoparedes a pantasma gherrilleira do capitán Gosende, que escorrentara os piratas da Galiza, e alí me atoparedes a min. Así caia instantáneo diante de vós.
.
Vou ir dando a despedida:
.
E coido que non existe máis acaído remate que o de brincar novamente nas barras e palleiros do pasado. Confeso que roubei froita nas hortas de Meilide: mazás na Aldea de Riba, uvas na Aldea de Baixo, urracas en Portocelos, figos no lugar da Toxa, delictos dos que non me arrepinto polo ben que me soubo o roubado; fixen arteiras cabanas na carballeira do Batán; aprendín a fumar no muíño do Rapenlo, quizais o primeiro muíño do mundo dotado de biblioteca, inda que a meirande parte dos fondos estivesen dedicados ao “desnudo” feminino; xoguei no glorioso San Xoán Fútbol Club, ao lado de Feroz, Vizocas, Corzo e o Ghrande de Cavenca, invatíbeis na rexa liga de Terra de Montes –os trofeos non nos caben nas vitrinas–; bañeime en coiros no pozo Fumeghas -ben, iso sígoo facendo-; fun ás troitas con Simal; escoitei con degoro os sabios da tribo; andei do dereito e do revés o roteiro Sarmento e o da Montaña Máxica -e podo dicirvos que o frade Sarmento sabía moi ben cal era o camiño que se debía escoller-; coñecín o monte sen os abouxadores tarabelos da Esther Koplowitz e a aldea-museo de Pedre sen as papeleiras-tambor de lavadora; vin traballar a inefábel pedra da pezoña; tintinei a campaíña de man de San Salvador; comín filloas na casa de Manuela de Barro; toquei o redobrante cos Abrentes de Cerdedo; sumeime á cruzada cultural da asociación Verbo Xido; metinme en política porque, insensato de min, pensaba que o noso enfermo aínda tiña cura; e xa no presente, fun agasallado polas Espadelas coa honra de dar lectura a este pregón, co privilexio de rezar na novena da Festa da Vincha.
.
Que máis se lle pode pedir á vida?, quizais, non deixar nada ao esquecemento, dicir sempre a verdade, devolverlle o querer aos que me queren e morrer, cando toque, con todo o sentido.
.
Esta noite hai unha fía
e mañá unha espadela;
por moito que as murmuren,
non che han poder con elas.
.
Saúde e Terra, nobres espadeladeiras, netas do Foucellas e Pepa a Loba, bisnetas da Rosalía de Cavenca, tataranetas da Eva libertaria. Terra e tempo, chan de Cerdedo. Viva por sempre (e por riba dos de sempre) a Festa da Vincha!!!!!
.
Moitas grazas.
.
[…]
.
Aínda non rematei. Despois deste pregón digno da mesmísima Escarlata O’Hara, imos merecer de verdade o xantar e a gorentosa sobremesa. Chámovos, arestora, de novo á loita. Acompañádenos a min e os magníficos Chichisos no cantar e no bailar dun pasodobre, de autor descoñecido, que leva por título: “Contra a rapina do AVE”.
.
.
Contra a rapina do AVE
(Pasodobre)
.
.
Ten conta, meu vello,
que che aí vén o tren;
cacarexa o ghoberno
que vén pró teu ben.
.
Roxe nas Españas,
alanca nos carrís;
meu probe velliño,
non podes subir.
.
Hanche tripar a terra,
a túa chouza, tamén;
en pagho pola perda
daranche un vintén.
.
Pois non ten paraxe,
Cerdedo a velas vir;
só é prós señoritos
que campan en Madrí.
.
O país pola xanela,
nun dicir amén;
o demo de ferro
non coñece a ninguén.
.
Ten conta, meu vello,
ai, ollo co tren!;
o demo de ferro
lonxe ten o rei.
.
Eu xa sei que o sabes,
e ti sabes que o sei:
o demo de ferro
lonxe ten o rei.
.
.
Calros Solla, Cerdedo, febreiro de 2009.

Novas 0 comentarios

A Verdade prevalece na Historia

19 Xullo 2008, por cetmo.

A titular do Xulgado de 1ª Instancia da Estrada, vén de rexeitar o procesamento pola vía penal do arqueólogo, natural de Soutelo de Montes, Alfredo González Ruibal, frustrando os desexos da familia do ex-alcalde falanxista de Cerdedo Manuel Gutiérrez Torres, de velo procesado por ter difundido os feitos supostamente acaecidos en Cerdedo no verán de 1936.

Novas 0 comentarios

OLLO COA BIOMASA

21 Maio 2008, por cetmo.

Bioenergalicia s.l., está a ofertar ás comunidades de montes da Terra de Montes e doutros territorios galegos como Pontecaldelas ou a comarca de Monterrei (Ourense), un convenio de cesión dos mesmos para o seu aproveitamento enerxético mediante unha planta de biomasa.

Nunha reunión celebrada en xullo de 2007 un dos administradores desta empresa explicou á Mancomunidade de Montes de Cerdedo a pretensión de instalar unha planta de 5 megawatios no polígono industrial de O Sangal, para o que tamén ofertou aos comuneiros varios convenios: cultivos de plantas enerxéticas, xestión forestal e retirada de biomasa forestal.

Na nosa opinión, estes convenios estabelecen unhas cláusulas abusivas e que pouco teñen que ver coa xestión do monte seguindo criterios de sustentabilidade e multifuncionalidade: a empresa atribúese cuestións fundamentais como a elaboración dos plans de ordenación ou xestión do monte, a contratación do persoal para os traballos forestais, o control da venda da madeira, as relacións coa Administración e, o que é máis grave, a xestión de subvencións e axudas, cando só os propietarios dos terreos teñen capacidade legal para solicitalas.

Alén disto, a empresa estabelece condicións específicas segundo se trate da produción de cultivos enerxéticos, da xestión de monte madeirábel ou da retirada da biomasa forestal residual.

Cando se trate da xestión dun monte madeirábel, a empresa realizará repoboacións, clareos, podas e rozas necesarias, mais os custos derivados destas accións correrán a cargo da comunidade de montes. Esta non poderá rexeitar que se realicen estes traballos, pois mediante a sinatura do convenio permítenlle á empresa que elabore os plans de ordenación e xestión, onde se reflicten os coidados silvícolas que obrigatoriamente hai que realizar.

Ademáis, a comunidade permitiríalle á empresa regular os aproveitamentos que se realicen no monte, polo que Bioenergalicia podería realizar cantas actividades quixer alén do aproveitamento da biomasa, que é para o que nun principio se asina o convenio, deixando aos comuneiros sen capacidade de decisión sobre o monte por un período máximo de 20-30 anos.

Noutras experiencias, os cultivos enerxéticos baséanse en plantacións de eucaliptos con quendas de corta de 3-4 anos nun período máximo de 25 anos de cesión. Hai que subliñar que a vaga de lumes do verán de 2006, iniciada nos montes do Serrapio, viuse moi favorecida polas características pirófitas desta especie, así como da degradación do solo que esta prática non sustentábel produce.

Unha planta de menos de 10 megawatios non é viábel, aínda máis se hai que considerar o inxente consumo de biomasa que require, que ficticiamente pode cubrirse coa estimación da biomasa actual existente, mais logo seguirá precisando a mesma cantidade, e xa non haberá reservas que manteñan a actividade como rendíbel.

Hai que resaltar que se finalmente a planta non é autorizada e se a Mancomunidade asina por unanimidade o convenio (requisito fundamental para que o proxecto sexa viábel, pois compre asegurarse un mínimo de Tm. de biomasa), Bioenergalicia podería ser igualmente a beneficiaria da xestión do monte, pois non hai ningún punto nas súas cláusulas que diga o contrario.

Outra cuestión é a ubicación da planta no polígono do Sangal, que podería ser ilegal xa que non respecta os 2000 mts. de distancia a núcleo urbano contemplados no artigo 4 do RAMINP para actividades insalubres, tal que unha central térmica de produción de enerxía, que desprende gases tóxicos e produce ruídos polo que tamén se considera actividade molesta.

Finalmente habería que cuestionar a viabilidade ambiental, por incluírse parte da superficie dos montes de Cerdedo no LIC “Serra do Cando”, espazo natural protexido pola Rede Natura, que fai incompatible o desenvolvemento de cultivos enerxéticos e limita severamente a repoboación forestal e o aproveitamento da biomasa

Todo isto prodúcese co apoio entusiasta do Alcalde de Cerdedo que, na nosa opinión, debería velar polo interese xeral no canto de favorecer intereses alleos, se cadra dubidosos. Bionergalicia levanta moitas sospeitas, pois é unha empresa de recente creación (comezos de 2007, moi próximo no tempo á presentación do PTAEB), cun capital social baixo (4.000 €) e coa presenza dun administrador centroeuropeo con experiencias no sector da biomasa en Euskadi e Guadalajara das que pouco se sabe.

A terceira peza é a Mancomunidade de Cerdedo, que na súa maior parte apoia un proxecto que obvía a visión multifuncional do monte e propón unha xestión productivista, agravada polo extremo avellentamento e polo inmobilismo xeral da veciñanza. A planta de biomasa supón para os comuneiros conflitos internos de usos cos gandeiros e co sector forestal que aposta por especies autóctonas, que se poderían ver gravemente afectados: pensamos que estes usos, entre moitos outros, deben e poden ser compatíbeis nos montes, mais sempre coa conseguinte regulación e ordenación.

O que parecen esquecer Bioenergalicia, o Concello de Cerdedo e a Mancomunidade de Cerdedo é a política da Xunta de Galiza a este respecto, reflectida no Plan Técnico do Aproveitamento Enerxético da Biomasa (PTAEB), que só recolle aqueles aproveitamentos que se limiten á biomasa forestal residual, e que pódese resumir na frase “limpar para queimar sí, producir para queimar, non”. Ademáis ainda está por elaborar o decreto regulador da creación destas plantas: por se xa fora pouco, Cerdedo sitúase fóra das 7 Áreas de Xestión da Biomasa que fixou o citado Plan, polo que a Consellería de Industria tería que admitir a trámite o proxecto, sempre co informe de Medio Ambiente e co informe preceptivo e vinculante de Medio Rural, que xa nos expresou as súas reticencias para autorizar este proxecto tal e como está concibido.

En calquera caso, queremos expresar que non estamos en contra do aproveitamento da biomasa residual (restos de podas, cortas, entresacas,…) formando parte da multifuncionalidade do monte, mais sí somos contrarios a prácticas que introduzcan sen control novos cultivos enerxéticos, obviando os criterios da administración e os dereitos dos comuneiros.

Novas 0 comentarios

Memoria de actividades VERBO XIDO 2007

7 Decembro 2007, por cetmo.

Actividades Reivindicativas:

  • Mobilización (xunto con ducias de colectivos e institucións do país), en apoio ao historiador Dionisio Pereira ante dúas demandas xudiciais polas súas publicacións sobre a represión fascista en Cerdedo durante a represión posterior ao golpe de Estado de Franco.
  • Reivindicación de melloras no mantemento dos roteiros do río Lérez por parte do Concello.
  • O monolito erixido na Ponte do Barco (Pedre) en homenaxe aos asasinados polos falanxistas en Cerdedo volve ser atacado (20 de xullo).
  • Reposición da placa arrancada no monolito da Ponte do Barco erixido en homenaxe aos asasinados polos falanxistas en Cerdedo.
  • Presentación de alegacións ao trazado do TAV ao seu paso por Cerdedo.
  • Campaña de movilización activa, xunto con outros colectivos, contra o paso do Tren de Alta Velocidade por Cerdedo.

Actividades Culturais:

  • Xornada de Repoboación forestal de 2,5 has. con especies frondosas no monte de Pedre, en colaboración coa APDR, tras a terrible vaga de lumes forestais do verán do2006 (2,5 hectáreas).
  • Colaboración activa na creación do Roteiro Sinhor Afranio, seguindo o percorrido de Alonso Ríos na súa fuxida ao longo do país durante a Guerra Civil ocasionada polo golpe de Estado de Franco.
  • Entrega do IV Premio Roberto Vidal Bolaño a Verbo Xido e a Dionisio Pereira por parte de Redes Escarlata en recoñecemento á súa labor en defensa dos Dereitos e Liberdades (23 de abril).
  • Celebración en Cerdedo da V Edición das Xornadas de Terra de Tod@s sobre “ Ave de mal agoiro. O tren de alta velocidade en Terra de Montes”, coa participación de representantes sindicais de Renfe e diversos colectivos ecoloxistas do país (4 de agosto).
  • Publicación do libro “Monte do Seixo. Reivindicación da Montaña Máxica”, escrito por Carlos Solla.
  • Organización dun roteiro polo Monte Seixo xunto con ADEGA.
  • Celebración dunha Polafía (serán, ruada…) no antigo local da Cámara Agraria en Cerdedo (1 de decembro).
  • Organización do VI Roteiro Sarmiento polos lugares afectados polo paso do TAV por Cerdedo.

CETMo:

  • Renovación da directiva de Verbo Xido na asemblea anual.

Novas 0 comentarios

« Entradas anteriores Entradas seguintes »